“Hier tekenen alstublieft, meneer Columbus.”
“Uiteraard, geen probleem.”
“Pardon meneer, maar wat is dat? Geen mens wordt daar wijs uit.”
“Uitstekend! Dat zal de geschiedkundigen van de toekomst iets geven om op te broeden.”


Columbus’ handtekening

Ondanks dat we tot de dag van vandaag geen idee hebben wat Columbus’ handtekening betekent, weten we een heleboel wel over handtekeningen. Een blik op handtekeningen door de eeuwen heen.

3000 v.Chr.

De eerste beschaving mag dan geen alfabet hebben gekend, ze schreven wel degelijk. De Sumeriërs en oude Egyptenaren gebruikten symbolen of hiërogliefen om hun gedachten op kleitabletten (of de muur) te zetten.  

Deze symbolen werden ook gebruikt om de eerste handtekeningen mee te zetten.


Egyptische hiërogliefen

Het Alfabet

Rond 1050 v.Chr. begonnen de Feniciër met het gebruiken van een alfabet. Dit alfabet bestond uit enkel medeklinkers en verspreidde zich door Europa en Noord Afrika. De oude Grieken misten nog het een en ander aan het alfabet en voegden de klinkers toe.

Dit werd uiteindelijk het Latijnse alfabet dat we vandaag de dag kennen. We weten dat de Romeinen rond 439 n.Chr. het alfabet gebruikten om hun naam te schrijven als een handtekeningen maar deze trend sloeg nog niet helemaal aan.

De allereerste handtekening door een bekend historisch figuur werd pas gezet in 1069 in middeleeuws Spanje door edelman “El Cid”.

In de tussentijd

Een andere vorm van authenticeren dat we door de eeuwen heen zien is de zegel. De oudste zegels die zijn gevonden dateren uit het oude Griekenland, Rome en Egypte maar de meer iconische zegels zijn de rode wax zegels. Met een stempel of, nog beter, een zegelring begonnen koningen en bisschoppen met het zetten van hun waarmerk rond de 9e eeuw. Zo’n 400 jaar later volgden allerlei belangrijke lui hun voorbeeld.

Statuut van fraude

In 1677 besloot het Parlement van Engeland dat de handtekeningen een officieel waarmerk is in het Statuut van Fraude. Dit was het begin van het wijdverspreide gebruik van de handtekening. Iedereen die ook maar een beetje iets betekende (en kon schrijven) begon documenten te signeren.


John Hancock’s handtekening onder de Amerikaanse Declaration of Independence

Oh technologie

Zoals met alles heeft de technologische vooruitgang ook een revolutie in de handtekening teweeg gebracht. In de jaren 80 verstuurde iedereen zijn ondertekende documenten via fax. Niet lang daarna werd de eerste elektronische handtekening gezet. In 2000 werd de Electronic Signatures in Global and National Commerce Act ondertekend. Hierin werd bepaald dat de e-signature bindend is.

Fantastisch nieuws voor ons. Want 2014 zal voor altijd de geschiedenisboeken ingaan als het jaar waarin de eerste SignRequest werd verstuurd.

De toekomst van ondertekenen

De handtekening mag dan niet veel zijn veranderd in de afgelopen paar honderd jaar, technologie staat bekend als een katalysator van verandering. We kunnen ons alleen maar een voorstelling maken van hoe het eruit ziet over een paar decennia. Misschien authenticeren we documenten wel met een vingerafdruk of ons DNA. Zullen kinderen hun idool smeken om een irisscan? Of zal de goeie ouwe handtekening nog een paar honderd jaar blijven hangen?